अस्सल वऱ्हाडी सोनं - भारत गणेशपुरे

वऱ्हाडाच्या मातीतलं 

अस्सल वऱ्हाडी सोनं 

कॉमेडीच्या क्षेत्रातलं 

हुकमी झालं नाणं 

बोलीभाषेचा गोडवा 

अटकेपार नेला 

सहज विनोद करून 

भारत हिरो झाला 

आव नाही चेहऱ्यावर 

साधा भोळा संवाद 

यश जरी खिश्याशी 

सर्वांना देतो दाद

कशी असो स्क्रिप्ट 

नेतो तो धकवून 

चला हवा येऊ द्यात 

जातो आम्हा हसवून 

नुकतंच चाखवलं 

भारत्याचं भरीत 

लॉकडाऊन आमचं 

घालवलं खुशीत 

हसणं आणि दादाचं 

नातं रंगून आलं 

सिनेमात वऱ्हाडीचं 

महत्त्व वाढवून गेलं

आजवर इतकं 

नाही कोणी भावलं 

ज्यानं विदर्भाचं 

नाव मोठं केलं

म्हणून दादा तुझा 

आम्हा अभिमान 

वाढो तुझ्या रूपाने 

विदर्भाची शान 

- राणी अमोल मोरे (रानमोती)

हे सासर, सासर

हे सासर, सासर ऐक जरा
तुझ्यासाठी मी माहेर सोडलं
विसरून सारे आप्तगण
नवीन कोरं नातं जोडलं
हे सासर, सासर ऐक जरा

हुंड्याच्या भरतीसाठी
माझ्या माऊलीने सारं सोनं मोडलं
बापाने क्षणात त्यागून दिलं
कष्टाने जे आजवर मिळवलं

जन्मदात्यांची मी जरी असेन
लाडाची एकटीच लेक
होऊन एकरूप तुझ्यात
संसार नवऱ्याचा करेन नेक

तरीही पैश्यांसाठी तुझ्या अंगणात
सांग ना रे, होईल का माझा घात ?
हे सासर, सासर सांग ना रे
होईल का माझा घात ?

- रानमोती / Ranmoti

...मन नही

खुले है दरवाजे फिर से आज
लेकिन बाहर जाने का मन नही
मिले है लोग अरसे बाद
लेकिन हात मिलाने का मन नहीं

खिली है ताजी हवा बहुत दिनों बाद
लेकिन खुलकर साँस लेने का मन नहीं
त्यौहार तो इस साल भी आ रहे है
लेकिन खुशियाँ संजोने का मन नहीं

जीने से ज्यादा सफाई में वक्त जा रहा है
लेकिन अनदेखा करने का मन नहीं
बाहर की सफाई तो बहोत कर ली
लेकिन अंदर की सफाई का मन नहीं

प्रकृति बदलाव सीखा के गई
लेकिन बदलने का मन नहीं
प्रकोप तो सबके लिए एक है
लेकिन समझने का मन नहीं

- रानमोती / Ranmoti

म्या होईन सरपंच

म्या होईन सरपंच माणूस रोकठोक
सांगतो तुम्हाले आज बोलून छातीठोक
माह्या संग हायेत जमाना भराचे लोक
आसंन कुणात दम तर लावा मले रोक

कालच म्या देल्ली बोकड्याची पार्टी
लय होती खायाले रिकामी कार्टी
सांगितलं बजावून गावराणी पाजून
मत न्हाय देल्लं तर हानीन खेटरं मोजून

पिण्याच्या पाण्याचा गावात न्हाय पत्ता
रोज पारावर भरवता डाव तीन पत्ता
निवडणुकीत तुम्ही जर देल्ला मले गुत्ता
बंद करिन तुमचा डेली गावटीचा भत्ता

अधिकाऱ्यानं देल्ल चिन्ह मले रेडा
निवडून आलो तर खाऊ घालीन पेढा
नाव माह्य पोट्यांनो गावात गिरवा
जिंदगीभर पोटभरून खासान मेवा

इकास गावचा करून ठेवला येडा
म्या करीन बरा तुम्ही परचाराले भिडा
गावाची खांद्यावर घेतली म्या धुरा
समजा मले तुमचा नेता खराखुरा

आतालोक बसवले चोर तुम्ही आणून
एकडाव इचार करा मले घ्या जाणून
काम न्हाय करणार कुणाचा चेहरा पाहून
गावासाठी झुरीन सगळे आपले माणून

परचारात पैसा लय म्या ओतला
इरोधकाचा भोंगा बंद करून फोडला
निवडणूक होईलोक आता न्हाय भांडत 

हारलो जर यंदा नेतो तुम्हाले कांडत

- रानमोती काव्यसंग्रहातून

तंबू ..

तुझ्या माझ्या विचारांचे
तंबू होते वेगळे
आश्रय घेण्यास जन
दोन तंबूत विभागले

तुझ्या माझ्या तंबूला
सारखा त्रिकोण बांबुला
सांगू कसे जगाला
कसा तंबू बांधला

तुझ्या त्या तंबूला
खोटे पणाचा लेप
निस्वार्थी वृत्तीने
कसा घेईल झेप

माझ्या तंबुला
सत्यत्वाची झालर
कठीण समयीही
ताठ त्याची कॉलर

वाऱ्याच्या झुळकेने
जाशील तू लांब
तग धरून उभा मी
कारण घट्ट माझे खांब

पावसाच्या सरीने
जन होतील ओले
बघुन तंबू माझा
बसतील तुला टोले

नको दाखवू स्वप्न
मिटूनी तू डोळे
समजून जन मानवाला 

हे तर साधे भोळे

- रानमोती काव्यसंग्रहातून

आशियाना

मेरा एक सपना है
एक आशियाना बनाऊँँ
उसकी हर दिवार को
अपने विचारो से सजाऊँ

आंगन में खिलाऊँ
शांति के नए फूल
आनेवाले दुःख सारे
दर्द जायेंगे भूल

उसका सुंदर बगीचा
लहराएगा हरियाली से
जिसका भी पैर पड़ेगा
भर जायेगा ख़ुशहाली से

पानी के फव्वारे
ठंडी ठंडी बूंदो से
बरसायेंगे दिन में तारे
महकायेंगे विभिन्न गन्धो से

पेड़ों की शीतल छाया
धूँप को रोकेगी आने से
घर की सुंदर काया
ढक देगी प्यार के सुरों से

पंच्छी गाते गीत पंक्तियाँ
देख़ नीला आसमा खुला
मंडराती रंगबिरंगी तितलियाँ
बीच में लटकता झूला

छोटी छोटी डगर से
खिल उठेगा नज़राना
सुबह की कोमल किरणों से
चमक उठेगा आशियाना

- रानमोती / Ranmoti

जड़ोंतक..!

बस सोच से कुछ ना होगा
उसे जड़ों तक उतारना होगा

रास्तों से कुछ ना होगा
उसे मंजिल तक जोड़ना होगा

विचारोंके बदलाव से कुछ ना होगा
उन्हें लोगो तक पहुँचाना होगा

खाली विकास से कुछ ना होगा
उसे सबमें समान बाँटना होगा

एकता के नारों से कुछ ना होगा
पहले सबको एक मानना होगा

किसी एक की जित से कुछ ना होगा
जीत के अंगारों को सब में जलाना होगा

बुराई का विरोध करने से कुछ ना होगा
उसे समाज की जड़ से उखाड़ना होगा

खाली पढ़ने लिखने से कुछ ना होगा
हर किसीको आँख खोलकर समझना होगा

किसी एक के परिवर्तन से कुछ ना होगा
सबको परिवर्तित होकर अपनाना होगा

अकेले के जोश से कुछ ना होगा
हर एक को होश में जीना सीखना होगा

किसी एक के बलिदान से कुछ ना होगा
हर देशवासी को योगदान देना होगा

बस सोच से कुछ ना होगा
उसे जड़ोंतक उतारना होगा

- रानमोती / Ranmoti

तुझे काहीही नसते..

तुझ्या तोंडून दुसऱ्या कुणाची प्रशंसा एैकते
तुला नाही माहित माझ्या मनात काय चालते
स्मित तुझं जेव्हा इतर कुणासाठी फुलते
तेव्हा मात्र माझ्या मनात संशय पाझर फुटते
मला माहित असते, तुझे काहीही नसते

तुला वाटते अशीकशी बायको माझी संकुचित
पण तुझ्या प्रेमाच्या शब्दांवाचून असते ती वंचित
माझा नवऱ्यावर विश्वास आहे ठामपणे सांगते
पण उगाच कसलीतरी भीती मनात बाळगते
मला माहित असते, तुझे काहीही नसते

तू वागतो मनमोकळा, थोडा साधाभोळा
मात्र तुझ्या स्वभावाने माझ्या पोटात येतो गोळा
इतरांच्या चांगल्या गुणांच कौतुक तुला सुचते
तेव्हा मात्र माझ्या विचाराचं भलतंच वारं वाहते
मला माहित असते, तुझे काहीही नसते

डोळ्याआड असला की पुर्ण विश्वास असतो
कलियुगात जणू सीतेचा प्रभू रामचंद्र भासतो
तुझ्याबरोबर जेव्हा जेव्हा बाहेर मी फिरते
नजर मात्र तुझ्यावर सतत येवून स्थिरावते
मला माहित असते, तुझे काहीही नसते

माझ्या मनाचा हाच एक व्यर्थ आजार
तू मात्र त्याचेच मानायला पाहिजे आभार
कारण माझ्या अशा वागण्याने तुझं मन थांबते
घरचं सोडून बाहेरचं खाण्यापासून घाबरते
मला माहित असते, तुझे काहीही नसते

- रानमोती / Ranmoti

रिकामी पोरं..

रिकाम्या वेळी हातपाय मोडतो
लागली भूक की चार भाकरी तोडतो 
तुम्ही म्हणाल साले काय लेकाचे ढोरं
असेच हाव आम्ही रिकामी पोरं

ठिगळे असली तरी शान लय मारतो
मागं पुढं पाहत न्हायी राजकारण करतो
भित न्हाय कोणाले डायरेकच भिडतो
सोतासाठी न्हाय तर लोकासाठी लढतो

समाजसेवा करण्याचा लय भारी छंद
जरी असन आमची बुद्धी थोडी मंद
खिशात नाही दमडी दानवीर बनतो
मेहनतीची कमाई मात्र धाब्यावर मांडतो

हातात न्हाय पोराच्या नोकरी न धंदा
तरीही तयारच भेटन लग्नाला बंदा
घरच्यांना असते नेहमीच लगीन घाई
माय म्हणते बाळा पाहिजे सूनबाई

बैलगाड्या गेल्या अन टू व्हीलर आल्या
पाहून आमचा थाट म्हणते शेजारचा माल्या
पाय न्हाय पुरत अन शेफारला का साल्या
मंग डोकं आमचं सरकते ऐकुनी ह्या गाल्या

बस झालं माल्या लय ऐकून घेतो
लेकराला माह्या आता फोर व्हीलर देतो
मी झालो बाप अन कोणाला भितो
देशी सोडून आता इंगलीशचं पितो

तुम्ही म्हणाल साले काय लेकाचे ढोरं
असेच हाव आम्ही रिकामी पोरं

- रानमोती काव्यसंग्रहातून

थोडं सुचलं होतं

मी नव्हते भानावर
शब्द पडताच कानावर
इतरांनीच घेतले मनावर
मग काय सुरु झाली
चर्चा माझ्या काव्यावर
बऱ्याच आल्या प्रतिक्रिया
सुरु होती शस्त्रक्रिया
कुणी बोलले
छान आहे काव्य
तर कुणी बोलले
हे काय अवाढव्य
कुणी म्हणाले
शब्द जुळतात
पण अर्थ लागत नाही
एक दोन कळतात
बाकी वळत नाही
मी मात्र शांत
कुठलीच नव्हती भ्रांत
हळू आवाजात म्हणाले
थोडं सुचलं होतं
म्हणुन रचलं होतं

- रानमोती / Ranmoti

दगड मारला

कोणी वेडयाने मना तुला दगड मारला
डोळयाच्या कडेतुनी अश्रू वाहला
आनंद सोडून गुलामीत रमला
कुणासाठी जग सोडून एकटाच उरला
कोणी वेडयाने मना तुला दगड मारला 

धडधडत्या हृद्यात श्वास कोंडला
अपमानाचा शिक्का जणू नशिबी गोंदला
जीव ज्याने तोडला त्यालाच मानला
साचलेल्या दु:खाला पाझर फुटला
कोणी वेडयाने मना तुला दगड मारला

अनमोल जीव आता बेमोल जाहला
स्वार्थाचा घाव असा किती सहला
विश्वासाचा धागा जागीच तुटला
नात्याचा गोडवा नावापुरता उरला 

कोणी वेडयाने मना तुला दगड मारला 

- रानमोती / Ranmoti

तुझमे समाना है..!

बेरूख जिंदगी से
खुदको संवारना है
पूरी शिद्दत से
तुझमे समाना है

गमोके दायरे से
अब निकलना है
ईश्कके रास्ते से
तुझमे समाना है

तेरे अपनो से
तुझे चूराना है
मेरी किस्मत से
तुझमे समाना है

शब्दोके तिर से
दिलको भेदना है
आखोकी बांतो से
तुझमे समाना है

सांसोकी आहट से
तुझे मिलाना है
अपनी परछाई से
तुझमे समाना है

रूंहकी गुप्तगू से
रास रचाना है
छूनेकी आस से
तुझमे समाना है

तेरी समझ से
खुदको बनाना है
अपनी ख्वाईशो से
तुझमे समाना है

पूरी शिद्दत से
तुझको पाना है
प्यारके ईजहार से
तुझमे समाना है 

- रानमोती / Ranmoti

त्यासी आज वंदन

नसे तो पावन 

वृत्ती ज्याची रावण

सुखी करतो जनजन

त्यासी आज वंदन 

 

इहलोकी कर्म जाणतो 

सेवार्थ नेम साधितो 

खऱ्या मानवा नमतो

त्यासी आज वंदन 

द्वेष क्लिष्टा त्यागून 

परमार्थ पाहून 

सर्वांसी आपले करतो

त्यासी आज वंदन 

भगवंता तोचि आवडे

ज्यासी दुर्गुण वावडे 

अनाठाई टाळतो 

त्यासी आज वंदन 

- रानमोती / Ranmoti

******************

बघा कशी विज धावली..!

बघा कशी विज धावली...

पाण्याची घेऊन शक्ती
जनरेटरची लावून उक्ती
ताराच्या जाळ्यात व्यापली
आधुनिक मीटरात मापली
बघा कशी विज धावली
माझ्या घराच्या दिव्याची माउली

टर्बाईनला देऊन वाफ
कोळसा जणू झालाया बाप
उंच उंच टॉवरला गोवली
येऊन सबस्टेशनला चालली
बघा कशी विज धावली
माझ्या घराच्या दिव्याची माउली

जागोजागी रोवून खांब
गेलीया गावोगावी लांब
धावून हळूहळू दमली
जाऊन डिपीवर रमली
बघा कशी विज धावली
माझ्या घराच्या दिव्याची माउली

तपासून सारे आरोग्य
झाली ती वापरण्या योग्य
चोरट्याने मधात हेरली
टाकून आकुडे चोरली
बघा कशी विज धावली
माझ्या घराच्या दिव्याची माउली

झालीया जगाचा प्राण
वापराचे ठेऊया भान
भरुया वेळेवर बिल
थकबाकी ठेवूया निल
बघा कशी विज धावली
माझ्या घराच्या दिव्याची माउली

- राणी अमोल मोरे

सारांश

ग्राम पंचायती आणि सरकारी शाळांच्या
भिंतीवर सुविचारांची रंगोटी झाली
हे सारं पाहून आम्हाला वाटलं
देश सुसंस्कृत आणि सुशिक्षित झाला

वकिलीच्या अनेकांना पदव्या मिळाल्या
स्वतंत्र न्याय प्रणालीचा स्विकार झाला
हे सारं पाहून आम्हाला वाटलं
देश न्यायप्रिय आणि अन्यायमुक्त झाला

कोट्यावधींची बजेट सादर झाली
योजनांचा सर्वत्र थर साचू लागला
हे सारं पाहून आम्हाला वाटलं
देश समृद्ध आणि सधन झाला

पर्यावरण कार्यक्रमाला हजेऱ्या वाढल्या
‘झाडे लावा, झाडे जगवा’ जप सुरु झाला
हे सारं पाहून आम्हाला वाटलं
देश हिरवागार आणि प्रदुषणमुक्त झाला

प्रसारमाध्यमे आणि वृत्तपत्रांना चालना दिली
जाहिरातींचा सपाटा भलताच वाढला
हे सारं पाहून आम्हाला वाटलं
देश सामान्य माणसाचा आवाज झाला

सर्वच धर्मांना आणि भाषांना आश्रय दिला
साऱ्या सणाला सुट्ट्याही मिळाल्या
हे सारं पाहून आम्हाला वाटलं
देश धर्मनिरपेक्ष आणि ऐकतावादी झाला

सिनेमागृहात राष्ट्रगीत अनिवार्य झाले
"वन्दे मातरम्" नारेही गुंजू लागले
हे सारं पाहून आम्हाला वाटलं
देश आता भक्तीमय आणि देशप्रेमी झाला

रानमोती काव्यसंग्रहातून.....

येशील तू परतुनी..

सांजवेळी पाखरे विसाव्या सांजावली
रिमझिम रविकिरणे क्षितिजात मावळली
चांदणी शुक्रासह पुन्हा नभी उगवली
येशील तू परतुनी आस मना लागली

स्मितफुलांची भावना मुखसावळ्या शोभली
ओठस्त शब्दसुमने मधुशर्करेसम भासली
करताच लाडिवाळ जणू नयनकृती भारावली
येशील तू परतुनी आस मना लागली

अस्मिताचा रविराज प्रीत तुझीच भावली
स्वप्न क्षितीजांचे ना मेहरबान कुणाची सावली
बंधिस्त माझ्या इच्छांना पंख देऊनी चालली

येशील तू परतुनी आस मना लागली

रानमोती काव्यसंग्रहातून.....

बांधली वारुळे..

माखून शाई पत्रावळ वाढीला नारोबा
बांधली वारुळे अन बसविले नागोबा
झपाटले संप्रद प्रजा सहज भोगी
सर्वांसी भावे प्रसारक आदी रोगी

रचाया वारूळ करती जालीम घाई
प्रजारोग्य नसे गहन करती दिरंगाई
लावुनी दानतिजोरी चढविती कळस
ओढुनी अफाट वैभव बनती सर्वसरस

घेऊनिया नामव्रत फोफावती लूटमार 

आंधळ्यास ठाऊक नसे हे छुपे वार
झाले सारेच मुके ना कुणा शब्द फुटे
करती गाजावाजा अनाठाई वर्ग खोटे

सोडून आद्य कर्मन रुजवी व्यर्थ व्यापार
गुंतवून निष्कपट नंदी सांगती विकार
कातिण विनती जाळे स्वतः का अडकावे
संप्रद एकच सत्यनिष्ठ उरी घट्ट जकडावे

- रानमोती

मायेचं बंधन..

बहीण बघते भावाची वाट
ओवाळणी कराया सजले ताट
बहरून आली श्रावण पौर्णिमा
दिसता बहीण सुखी झाला चंद्रमा

सुरेख राखीला रेशीम धागे 
भाऊ उभा बहिणीच्या पाठीमागे
चमचम राख्या हातावर फुलती
बहिणी येऊन माहेरात रमती

बहिणीस असे भावाचा लळा
ओवाळून लावी कपाळी टिळा
हातावर सजवून मायेचं बंधन
आदराने करी भावास वंदन

पेढ्याचा खाऊन अमृत घास
भाऊ बहिणीस भेट देई खास
आनंदुनी भावाबहिणीचं मन
उजळून जाई रक्षाबंधन सण

- रानमोती

..जात लेकराची

जिरवून हात पाय, दमतात बाप माय
सोडूनी दूर जाय, जात लेकराची

देऊनी जन्म नाव, सहतात किती घाव
कूणा नसे ठाव, कात लेकराची

आटवून रक्त जाय, बनतात दूध साय
नासुनी दूर जाय, जात लेकराची

घडवुनी मूर्ती छान, देतात सर्व दान
ना ठेवती भान, कात लेकराची

जागुनी स्वप्न दावी, घडवतात रत्न भावी
जातात दूर गावी, जात लेकराची

येवून एकदा जाय, रडतात बाप माय
जोडून हात पाय, दे साथ लेकराची

रानमोती काव्यसंग्रहातून.....